Ontwerp‑Nota Ruimte
In de Ontwerp‑Nota Ruimte krijgt Defensie expliciet extra ruimte. Het Rijk stelt dat de krijgsmacht moet kunnen groeien, oefenen en moderniseren, en dat dit ruimtelijke keuzes vraagt. De nota noemt defensie als één van de grote nationale ruimtevragers en benadrukt dat functiecombinaties (bijv. natuur + defensie) mogelijk zijn.
Defensie is een nationale ruimtevrager
De nota noemt defensie expliciet als één van de grote opgaven waarvoor ruimte nodig is, naast o.a. woningbouw, energie en natuur. Het Rijk wil dat defensie voldoende fysieke én milieuruimte krijgt om haar taken uit te voeren.
.
Samenhang met het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD)
Hoewel de Ontwerp‑Nota Ruimte de hoofdlijnen schetst, wordt de uitwerking gedaan in het NPRD. Uit dat programma blijkt:
Defensie heeft 57 ruimtelijke behoeften (oefenterreinen, munitieopslag, drone‑corridors, helikoptergebieden, etc.).
De krijgsmacht moet meer en anders oefenen, mede door lessen uit het Oekraïne‑conflict.
Er is meer ruimte nodig door nieuw materieel (onderzeeboten, raketartillerie, drones).
Sommige defensielocaties zitten nu al ruimtelijk in de knel door woningbouw, recreatie en windturbines.
De Ontwerp‑Nota Ruimte erkent deze groeiende behoefte en koppelt die aan nationale regie. (pag 4) ontwerp nota ruimte
Voorbeelden van concrete ruimtelijke defensiebehoeften (uit NPRD, relevant voor de nota)
Deze worden niet allemaal expliciet in de Ontwerp‑Nota Ruimte genoemd, maar zijn onderdeel van dezelfde beleidslijn:
Uitbreiding laagvlieggebieden voor helikopters (tot 30 meter hoogte).
Nieuwe munitieopslaglocaties.
Oefengebieden in verstedelijkt gebied (urban warfare).
Nieuwe amfibische oefengebieden.
Corridors voor cargodrones.
Extra havencapaciteit voor NAVO‑host nation support.
De Ontwerp‑Nota Ruimte ondersteunt deze richting door defensie als nationale opgave te positioneren.
Waarom defensie meer ruimte krijgt
Uit de bronnen blijkt dat dit komt door:
Verslechterende veiligheidssituatie wereldwijd.
NAVO‑verplichtingen (5% BBP)
Modernisering van de krijgsmacht (meer materieel → meer ruimte).
Grotere noodzaak tot oefenen in Nederland, ook met bondgenoten.
De Ontwerp‑Nota Ruimte erkent deze trends en maakt ruimte voor defensie onderdeel van de nationale ruimtelijke strategie.
Noord‑Nederland
In Noord‑Nederland (Groningen, Friesland, Drenthe) spelen meerdere concrete defensiebehoeften volgens het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). De belangrijkste zijn: nieuwe munitieopslag (SIC), uitbreiding oefenterreinen, jachtvliegtuigcapaciteit, helikopterlocaties, urban‑training, amfibische oefengebieden en gegarandeerde havencapaciteit. Hieronder krijg je een volledig, gestructureerd overzicht met bronvermelding. Midden Groningen
Defensiebehoeften in Noord‑Nederland
Nieuwe munitieopslag Snel Inzetbare Capaciteit (SIC)
Locatie: Kollumerwaard (Groningen) Defensie heeft een nieuwe grootschalige munitieopslag nodig voor NAVO‑taken met korte “notice‑to‑move”. Midden Groningen
Nieuwe grootschalige munitieopslag (SIC) – directe impact op Groningen
Defensie heeft een nieuwe, grote munitieopslag nodig om sneller te kunnen reageren op NAVO‑verplichtingen. In het planMER worden meerdere locaties onderzocht, waaronder Slochteren en Luddeweer, beide in Groningen.
Gevolgen voor deze gebieden:
Mogelijke ruimtelijke inpassing van een munitiecomplex.
Effecten op geluid, luchtkwaliteit, veiligheid, natuur, landbouw, grondwater, bodemdaling worden onderzocht.
Grote invloed op landbouwgrond: Slochteren en Luddeweer liggen in vruchtbare landbouwgebieden.
Reistijd naar Eemshaven is gunstig → deze locaties scoren strategisch goed. defensie Groningen
Uitbreiding jachtvliegcapaciteit – indirecte impact op Groningen
Hoewel de jachtvliegcapaciteit vooral betrekking heeft op Leeuwarden, Volkel en andere bases, wordt Eelde expliciet genoemd als mogelijke civiele luchthaven voor extra militaire inzet.
Gevolgen voor de regio Groningen:
Meer militaire vliegbewegingen in de omgeving.
Mogelijke toename van geluidshinder voor inwoners.
Onderzoek naar effecten op:
dieren en paardenhouderijen
woningbouw
Natura 2000‑gebieden (stikstofdepositie)
Eerste resultaten tonen dat luchtkwaliteitsbijdragen <1% zijn op 500 meter afstand van vliegvelden.
- defensie Groningen
Locatieonderzoek in Groningen
In de planMER worden o.a. deze Groningse locaties onderzocht:
Slochteren
Luddeweer
- NAM‑locatie Tjuchem (genoemd vanuit zienswijzen)
afstandszones
Voor munitieopslag gelden strikte veiligheidszones (A-, B-, C‑zones). In Groningen:
Slochteren en Luddeweer hebben relatief weinig woningen binnen de 400 m A‑zone, maar meer in de grotere C‑zones.
Dit beïnvloedt de haalbaarheid en maatschappelijke impact.
Samenvatting in één zin
Groningen wordt in het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie vooral gezien als mogelijke locatie voor een nieuwe munitieopslag (SIC) en als regio die indirect gevolgen ondervindt van extra jachtvliegcapaciteit, met belangrijke effecten op landbouw, veiligheid, natuur, geluid en ruimtelijke ontwikkeling.
Groningse agenda voor Defensie aangeboden in Den Haag
GRONINGEN – De Groningse agenda voor Defensie beschrijft hoe we als provincie kunnen en willen bijdragen aan de veiligheid, weerbaarheid, leefbaarheid en economische ontwikkeling van Groningen en Nederland. De Eemshaven, de maritieme-, chemische en medische sector, en onderwijs en innovatie spelen hierbij een centrale rol. Maandag 6 juli overhandigden Marian van Dijken (gedeputeerde Defensie) en René Paas (commissaris van de Koning) de Groningse agenda aan staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk. https://nieuwsnethethogeland.nl/2026/07/06/groningse-agenda-voor-defensie-aangeboden-in-den-haag/
Kernpunten van de Groningse Agenda voor Defensie
1. Groningen wil sleutelregio worden binnen de nationale en Europese defensiestrategie
De provincie biedt Defensie een samenhangend pakket van mogelijkheden waarin Eemshaven, maritieme industrie, groene chemie, medische innovaties en onderwijs elkaar versterken. De boodschap aan Den Haag: benut Groningen als strategische partner.
Eemshaven als civiel‑militair knooppunt
Cruciale toegangspoort voor militaire mobiliteit in Noord‑Europa.
Geschikt voor snelle verplaatsing van NAVO‑troepen en materieel.
Provinciale infrastructuur is grotendeels al geschikt voor defensietransporten.
Sterke maritieme sector
Geschikt voor onderhoud en reparatie van marineschepen.
Expertise in onbemande en slimme vaartuigen.
Grote potentie voor dual‑use technologie (civiel én militair).
Groene chemie en medische innovaties
Chemiesector kan duurzame grondstoffen en materialen leveren.
Medische sector loopt voorop in o.a. velddiagnostiek, medische drones en AI‑toepassingen voor veiligheid.
Onderwijs als talentmotor voor de krijgsmacht
RUG, Hanzehogeschool, Noorderpoort, Alfa‑college en NHL Stenden vormen een breed opleidingslandschap.
Investeringen in o.a. de AI‑fabriek en Veiligheidscampus versterken dit.
Breed gedragen regionale samenwerking
Voor de agenda is gesproken met gemeenten, kennisinstellingen, ondernemers en organisaties. De provincie benadrukt dat defensiesamenwerking moet samengaan met economische ontwikkeling én leefbaarheid voor inwoners.
Samenvatting in één zin
Groningen presenteert zich als een strategische defensieregio waar Eemshaven, innovatieve industrie en sterk onderwijs samen een directe bijdrage kunnen leveren aan de nationale en Europese veiligheid.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.